معرفی و مقایسه انواع سیستم های گندزدایی استخر و جکوزی
حفظ کیفیت و بهداشت آب استخر و جکوزی، از طریق گندزدایی مناسب، برای جلوگیری از رشد و تکثیر میکروارگانیسمهای بیماریزا ضروری است. روشهای مختلفی برای گندزدایی آب وجود دارد که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. در ادامه، به معرفی و مقایسه این روشها میپردازیم:
کلرزنی (Chlorination):
کلرزنی یکی از رایجترین و قدیمیترین روشهای گندزدایی آب استخر و جکوزی است. در این روش، از ترکیبات مختلف کلر (مانند کلر مایع ، کلر جامد و کلر حاصل از الکترولیز نمک) برای از بین بردن باکتریها، ویروسها و سایر میکروارگانیسمها استفاده میشود.
کلر با اکسید کردن مواد آلی و میکروارگانیسمها، آنها را غیرفعال میکند.
مزایا:
- اثربخشی بالا در از بین بردن طیف گستردهای از میکروارگانیسمها
- قیمت نسبتاً ارزان و در دسترس بودن مواد شیمیایی
- قابلیت اندازهگیری و کنترل آسان میزان کلر
- ایجاد اثر گندزدایی باقیمانده در آب
معایب: (فقط در نوع کلر مایع و جامد)*
- ایجاد بوی نامطبوع و تحریککننده
- تحریک پوست، چشم و سیستم تنفسی در افراد در هنگام مناسب نبودن میزان کلر
- تشکیل ترکیبات جانبی مضر (مانند تریهالومتانها و اسید استیک) در صورت واکنش با مواد آلی
- کاهش اثربخشی در pH بالا
- نیاز به نگهداری و انبارداری مناسب مواد شیمیایی
* قابل ذکر است سیستم کلرزن نمکی هیچ کدام از معایب سیستم های کلرزنی جامد و مایع را ندارد.
همچنین بخوانید : اهمیت تنظیم کلر و pH آب استخر
ازنزنی (Ozonation):
ازنزنی روشی است که در آن از گاز ازن (O3) برای گندزدایی آب استفاده میشود. ازن یک اکسیدکننده بسیار قوی است که میتواند باکتریها، ویروسها و سایر میکروارگانیسمها را به سرعت از بین ببرد.
ازن معمولاً توسط یک دستگاه ازنساز تولید میشود که با استفاده از تخلیه الکتریکی، مولکولهای اکسیژن (O2) را به ازن (O3) تبدیل میکند.
مزایا:
- اثربخشی بسیار بالا در از بین بردن طیف گستردهای از میکروارگانیسمها
- عدم ایجاد بوی نامطبوع و تحریککننده
- عدم تشکیل ترکیبات جانبی مضر
- کاهش نیاز به استفاده از سایر مواد شیمیایی گندزدا
بیشتر بخوانید : تفاوت های تابلو برق هوشمند و سنتی
معایب:
- قیمت گرانتر نسبت به دستگاه های کلر زن
- نیاز به تجهیزات پیچیده و نگهداری تخصصی
- عدم ایجاد اثر گندزدایی باقیمانده در آب (نیاز به استفاده از یک گندزدای ثانویه)
- خطر سمیت در صورت استنشاق گاز ازن
اشعه ماوراء بنفش (UV):
در این روش، آب از مقابل لامپهای UV عبور داده میشود. اشعه UV با آسیب رساندن به DNA میکروارگانیسمها، آنها را غیرفعال میکند.
مزایا:
- اثربخشی بالا در از بین بردن بسیاری از میکروارگانیسمها
- عدم استفاده از مواد شیمیایی
- عدم ایجاد بوی نامطبوع و تحریککننده
- عدم تشکیل ترکیبات جانبی مضر
بیشتر بخوانید : اهمیت کیفیت آب استخر و نقش تجهیزات مدرن در سلامت شناگران
معایب:
- قیمت نسبتاً گران
- عدم ایجاد اثر گندزدایی باقیمانده در آب (نیاز به استفاده از یک گندزدای ثانویه)
- کاهش اثربخشی در صورت وجود ذرات معلق در آب
- نیاز به نگهداری و تعویض دورهای لامپهای UV
نکته مهم در انتخاب سیستم گندزدایی
به دلیل ساختار عملکرد دستگاههای UV و ازنزن، این تجهیزات تنها آب عبوری از داخل خود را گندزدایی میکنند و ماده گندزدا در آب باقی نمیماند. بنابراین پس از عبور آب از دستگاه، اثری از مواد ضدعفونیکننده در کل حجم استخر یا جکوزی وجود ندارد.
در مقابل، سیستمهای گندزدایی با کلر بهگونهای عمل میکنند که در حین عبور آب از دستگاه، کلر فعال به آن افزوده میشود. این کلر فعال در تمام مدت در آب باقی مانده و بهصورت مداوم باکتریها و آلودگیهای احتمالی را از بین میبرد. همین موضوع باعث میشود سلامت و بهداشت آب در این روش، به شکل قابل توجهی بالاتر باشد.
بنابراین پیشنهاد ما استفاده از سیستم ازن یا uv به عنوان سیستم مکمل یا ثانویه در سیستم های گندزدایی است.
سیستم کلرزن نمکی (Salt Chlorinator):
سیستم کلرزن نمکی (که به آن مولد کلر نمکی یا الکترولیز نمکی نیز گفته میشود) یک روش جایگزین برای کلرزنی سنتی استخر و جکوزی است که در آن از نمک طعام (کلرید سدیم) برای تولید کلر استفاده میشود.
در این سیستم، نمک به آب استخر اضافه میشود تا غلظت آن به حدود 3000 تا 4000 ppm (حدود ۳ تا ۵ کیلوگرم نمک در هر ۱۰۰۰ لیتر آب ) برسد .
سپس، آب نمکی از یک سلول الکترولیتی عبور میکند که در آن با استفاده از جریان الکتریکی، مولکولهای کلرید (Cl-) به گاز کلر (Cl2) و هیدروکسید سدیم (NaOH) تجزیه میشوند.
گاز کلر در آب حل شده و به اسید هیپوکلرو (HOCl) و یون هیپوکلریت (OCl-) تبدیل میشود که مواد فعال گندزدا هستند. هیدروکسید سدیم نیز به عنوان یک عامل تنظیمکننده pH عمل میکند.
مزایای سیستم کلرزن نمکی:
- خواص درمانی نمک در استخر : سیستم کلرزن نمکی علاوه بر ضدعفونی طبیعی، آبی با خواص درمانی ایجاد میکند. یونهای نمک به بهبود گردش خون، آرامسازی عضلات و کاهش التهاب کمک کرده و باعث نرمی و شادابی پوست میشوند.
- کاهش تحریکات پوستی و چشمی: از آنجایی که سیستم کلرزن نمکی کلرآمینها (ترکیبات کلر و آمونیاک که باعث ایجاد بوی نامطبوع و تحریکات پوستی و چشمی میشوند) کمتری تولید میکند، شناگران معمولاً تحریکات کمتری را تجربه میکنند.
- عدم نیاز به خرید و نگهداری کلر: با استفاده از سیستم کلرزن نمکی، دیگر نیازی به خرید و نگهداری مداوم کلر نیست. فقط باید هر از چند گاهی نمک به آب استخر اضافه شود.
- عملکرد خودکار: سیستم کلرزن نمکی به طور خودکار کلر تولید میکند و میزان کلر را در محدوده مطلوب نگه میدارد. این امر باعث کاهش نیاز به نظارت و تنظیم دستی میشود.
- کاهش هزینههای بلندمدت: با وجود اینکه هزینه اولیه نصب سیستم کلرزن نمکی بیشتر از سیستم کلرزنی سنتی است، اما در بلندمدت به دلیل کاهش هزینههای خرید کلر و مواد شیمیایی دیگر، میتواند مقرون به صرفهتر باشد.
- حذف بوی زننده کلر: سیستمهای کلرزنی نمکی کلر را به صورت منظمتری آزاد میکنند و بنابراین بوی تند و زننده کلر که در روشهای سنتی وجود دارد، در این سیستم وجود نخواهد داشت.
بیشتر بخوانید : کلرزن نمکی
معایب سیستم کلرزن نمکی:
- هزینه اولیه بالا: هزینه خرید و نصب سیستم کلرزن نمکی بیشتر از سیستم کلرزنی سنتی است.
- نیاز به نگهداری: سلول الکترولیتی سیستم کلرزن نمکی نیاز به نگهداری و تمیز کردن دورهای دارد. همچنین، ممکن است نیاز به تعویض سلول پس از چند سال استفاده باشد.
- وابستگی به نمک: سیستم کلرزن نمکی برای تولید کلر به نمک نیاز دارد. بنابراین، باید هر از گاهی نمک به آب استخر اضافه شود.
با در نظر گرفتن مزایا و معایب سیستم کلرزن نمکی، میتوانید تصمیم بگیرید که آیا این سیستم برای استخر شما مناسب است یا خیر.